Dag 781: Zelf-Vergeving en het Ontluiken van Potentieel

Een interessant fenomeen dat zich meer en meer heeft ontplooit in mijn bewandelen van mijn proces van zelf-vergeving, is een bepaalde ervaring van 'dankbaarheid'. En die dankbaarheid komt voort uit het erkennen en realiseren van de waarde en het potentieel dat elk wezen in mijn realiteit heeft en specifiek in verband met de ondersteuning die ik put uit die wezens in mijn omgeving en werkelijkheid.

In het begin van mijn proces bestond mijn ervaring en perceptie in relatie tot de wereld om mij heen meer uit een vorm van onderhuidse beschuldiging. Ik zag met andere woorden veeleer de 'negatieve' kant van dingen. Ik zag hoofdzakelijk de fouten in dingen en mensen, zowel als in mezelf. Ik had in feite een vrij kritische en beoordelende houding en had bepaalde ideëen en geloofsystemen in verband met wie en hoe mensen en deze hele wereld zouden moeten zijn en leven en bestaan. Ik zag over het algemeen dus enkel hoe het was dat mensen niet aan dit ideaalbeeld voldeden en hoe men dus 'niet goed genoeg' was.

Ik zag bijvoorbeeld enkel hoe mijn ouders, vrienden en mensen over het algemeen op de één of andere manier ondermaats waren en het was haast alsof ik in een constante staat verkeerde van het 'vinger wijzen' naar de mensen om mij heen. Maar naarmate ik mijn proces bewandelde van het vergeven van mezelf en zodoende bepaalde eigenschappen in en als mezelf ontwikkelde zoals zachtheid, begripvolheid, empathie, zorgzaamheid en vergevingsgezindheid, begon die perceptie te veranderen naar het eerder erkennen en zien van het potentieel dat bestaat in mezelf zowel als in anderen.

Ik begon meer en meer de eigenschappen in mensen te erkennen die wel bewonderenswaardig zijn en die wel ondersteunend zijn, in tegenstelling tot eigenschappen die zogezegd 'inferieur' of 'slecht' zijn. Op een bepaald punt in mijn proces realiseerde ik mij dat je door aandacht te schenken aan iets, dat iets net kracht bij zet. Het was dus door mensen (zowel als mezelf) enkel te zien door de ogen van het kritiek hebben op hun schijnbare 'fouten', dat ik die 'fouten' net ondersteunde en dat ik als het ware steeds bevestigde dat dat is wie en hoe mensen zijn.

Maar als je iedereen net als jezelf gaat zien en benaderen door de ogen van het herkennen van potentieel, dan ga je dat potentieel tegelijkertijd voeden en kracht bijzetten. Dat is hoe we onze werkelijkheid immers creëren en dat is waar creatie uit voortvloeit, uit jouw perspectief op je realiteit en hoe je je realiteit ziet. Hiermee wil ik echter niet zeggen dat het een kwestie is van een doen alsof alles 'positief' is en het negeren van problemen. Het is eerder een kwestie van het veranderen van de neiging om te focusen op de problemen in het zoeken naar oplossingen en het vinden van het potentieel dat in alles en iedereen bestaat om de beste versie van zichzelf te worden.

En die verandering in je perspectief komt tot stand wanneer je je eigen potentieel begint te realiseren en te verwezenlijken; wanneer jij de 'problemen' in jezelf begint te veranderen in oplossingen. Met andere woorden, hoe jij omgaat met en hoe je je omgeving ziet loopt rechtevenredig en gelijk met hoe je met jezelf omgaat en hoe je jezelf ziet.

Dag 780: Hoe kan je Nare Herinneringen Gebruiken als gereedschap van Zelf-Ontplooiing?

Deze blog is een verderzetting op Dag 779: Herinneringen als Voorspelbaar Systeem in je Geest of als Gereedschap ter Zelf-Ontplooiing? waarin ik schreef over hoe herinneringen voorgeprogrammeerd zijn in de geest als een systeem van zelf-sabotage. In deze blog schrijf ik over het potentieel dat bestaat in herinneringen en hoe onze herinneringen met andere woorden een gereedschap kunnen zijn dat we kunnen gebruiken om ons potentieel te verwezenlijken en te verbeteren als mens (in de plaats van dat we dus eerder teruggehouden worden door het systeem van herinneringen in onze geest).

Mijn voorbeeld van hoe herinneringen mij ondersteunen in mijn proces van zelf-verbetering is voornamelijk in verband met de persoonlijkheid van zelf-onzekerheid en zelf-onderdrukking die ik doorheen mijn leven vrij intensief heb geleeft. In mijn herinneringen was ik steeds enorm onzeker wanneer ik naar buiten ging en onder mensen was. Ik schaamde mij zelfs vaak over mijn uitdrukking en uiterlijk omdat ik vond dat ik er niet mooi genoeg uitzag, waardoor ik mij zeer onzeker voelde over mijn fysieke uitdrukking en mijn aanwezigheid in groepen van andere mensen. Ik had in feite het gevoel dat ik mezelf niet mocht of kon uitdrukken omdat ik geloofde dat ik er niet goed genoeg uitzag, gewoon omdat mijn uiterlijk niet meteen overeenkwam met dat van andere meisjes wanneer ik mezelf met hen vergeleek.

Hoe die 'slechte', onaangename herinneringen mij echter hebben ondersteund doorheen mijn proces van het veranderen van die zelf-onzekerheid naar een zelf-zekerheid in hoe ik mezelf ervaar en uitdruk rondom mensen, is door mij steeds te herinneren aan wat ik mij doorheen mijn proces gerealiseerd heb in verband met wie ik ben en waarom die zelf-onzekerheid en zelf-beoordeling niet het beste was voor mezelf. Dit wil zeggen dat elke keer een herinnering naar boven komt van hoe ik mij vroeger ervoer, voel ik mij versterkt in mijn toewijding en beslissing om die persoonlijkheid niet meer in mezelf te laten bestaan en om er met andere woorden voor te zorgen dat mijn verleden zich nooit meer zal herhalen, voor mezelf noch anderen.

Het is dus in feite net de moeilijke tijden die zich hebben voorgedaan in mijn leven die mij het meest hebben ondersteund om te veranderen en om een beter bestaan te creëren voor mezelf en om ook anderen die hetzelfde doormaken te ondersteunen.

Zo kunnen we dus ons verleden en herinneringen in onze geest gebruiken om dingen te veranderen en om ervoor te zorgen dat al het lijden dat we doorstaan hebben zich niet meer zal voordoen. Dit echter enkel als we bereid zijn om die herinneringen te onderzoeken en om middels dat onderzoek van onszelf en hoe we steeds bestaan hebben tot een begrip te komen van hoe we het lijden grotendeels zelf gecreëerd hebben. Je kan immers een probleem niet veranderen als je in de eerste plaats niet inziet hoe het probleem tot stand gekomen is en hoe het functioneert.

Dit is ook waarom we op individueel vlak maar ook op globaal vlak vaak niet in staat lijken te zijn om te voorkomen dat het verleden zich blijft herhalen; omdat we nooit echt moeite doen om werkelijk langs alle kanten te kijken naar het verleden vanuit het perspectief om tot een hollistisch inzicht te komen van hoe en waarom bepaalde fenomenen en situaties zich hebben voltrokken.

Dag 779: Herinneringen als Voorspelbaar Systeem in je Geest of als Gereedschap ter Zelf-Ontplooiing?

Ter verklaring van de titel van deze blog: Herinnering als voorspelbaar systeem in je geest verwijst naar het feit dat onze herinneringen een systematische aard hebben in de zin van ze vaak automatisch opkomen in bepaalde situaties die bepaalde herinneringen triggeren in onze geest, en tegelijkertijd een bepaalde emotionele of gevoelens lading met zich mee dragen. Onze herinneringen volgen met andere woorden een bepaald 'programma' dat voorspelbaar is aangezien het bijvoorbeeld steeds dezelfde herinneringen zijn die opkomen en die steeds dezelfde emoties of gevoelens opwekken in onszelf. Herinneringen zijn een systeem vanuit het perspectief dat we schijnbaar 'niets kunnen doen' aan wanneer, hoe en waar deze herinneringen getriggerd worden en zelfs wanneer we vanuit een bewuste keuze een herinnering naar boven roepen, lijkt de emotie of het gevoel eraan verbonden onvermijdelijk ook naar boven te komen.

Dit is althans hoe herinneringen in onze geest steeds bestaan hebben, als iets dat ons in wezen saboteert in onze poging om onvoorwaardelijk te kunnen loslaten van ons verleden en ons eigen lot in handen te nemen. Onze herinneringen zijn immers steeds daar om ons te herinneren aan onze fouten, aan al de momenten waarin we ons oninteger of respectloos gedragen hebben, de momenten waar we ons met andere woorden over schamen en waar we spijt van hebben of ons schuldig over voelen. Hierdoor vormen herinneringen vaak het 'bewijs' van wie we zijn en dus tegelijkertijd de ketens waarmee we onszelf vastketenen aan zelf-onderdrukkende emoties, zoals spijt, schuld en schaamte. Al zijn deze emotionele ervaringen niet 'prominent' of op de voorgrond aanwezig in jezelf, toch is het de veronderstelling verbonden met die aantal 'slechte' herinneringen dat ze bepalen wie je bent en dat het verleden onveranderlijk is hetgeen de impressie creëert dat je verankerd bent aan je eigen verleden en dat je niet werkelijk meer of beter kan worden dan wat je verleden dicteert.

Op dezelfde manier functioneert ons 'collectief geheugen', namelijk de herinneringen die we als cultuur hebben van wat wij mensen doorheen de geschiedenis van ons bestaan gedaan hebben in deze wereld. Al de oorlogen, het bloedvergieten, het lijden, de corruptie, de haat en de onrechtvaardigheid. Al willen we veranderen en een betere toekomst maken en al veronderstellen we dat we de beste intenties hebben, toch lijkt het verleden zich steeds maar te herhalen en lijken we niet werkelijk, op wezenlijk vlak, los te kunnen breken van onze neiging om beslissingen te maken waar we later spijt van hebben. Zoals het is op macro-schaal, zo is het ook op micro-schaal en vice versa.

Toch is dit 'herinneren'-systeem in onze geest niet compleet kwaadaardig. Het is niet al slecht wat zwart ziet. Er is een bepaald potentieel dat te vinden is in dit soort systemen in onze geest die aanvankelijk geprogrammeerd lijken te zijn om als zelf-sabotage te dienen. Een soort van geschenk dat verborgen ligt in een vloek. Meer hierover in Dag 780.

Dag 778: Het Gereedschap van Ademhaling en Vertraging in Echte Zelf-Verandering

Iets dat ik gemerkt heb is dat ik mezelf soms vast zet in mijn geest omdat ik te snel ga, zowel binnenin mezelf als in mijn fysieke acties. De twee gaan zelfs hand in hand en vaak merk ik pas dat ik mezelf aan het opjagen ben in mijn geest wanneer ik merk dat ik gehaast ben in mijn fysieke handelingen.

Wanneer ik merk dat ik snel aan het wandelen ben bijvoorbeeld, en mijn ademhaling is gejaagd, dan zal ik mezelf opzettelijk fysiek vertragen. Ik ga opzettelijk trager wandelen, van een opgejaagde pas naar een kuieren en ik ontspan opzettelijk mijn lichaam en mijn houding, omdat ik weet dat ik op die manier mezelf in mijn geest tegelijkertijd ook zal dwingen om meer te ontspannen en om te vertragen.

Wat ik heb ondervonden is dat deze techniek van vertraging op intern en extern vlak werkt om een beter zicht te krijgen op wat het programma in de geest is waar ik mezelf in aan het opwerken was. Vaak heeft dat programma te maken met het denken aan wat ik zal doen in de toekomst, en tegelijkertijd het vormen van ideëen en geloofsystemen over wat ik zou moeten doen, zowel als beoordelingen over wat ik al dan niet gedaan heb. Dit vormt dan uiteindelijk een soort van vicieuze cyclus waar ik mezelf in vastzet, simpelweg door mezelf op te jagen binnenin mezelf, en bijgevolg ook op fysiek vlak.

Ik ben persoonlijk zeer dankbaar dat ik mijn lichaam heb om mij te laten zien wanneer ik in mijn geest zit omdat ik kan zien aan hoe ik beweeg in en met mijn lichaam, waar ik mee bezig ben binnenin mezelf. De geest heeft als het ware die gejaagdheid nodig om zichzelf te kunnen in stand houden omdat het gejaagdheid is, zoals stress en angst, die ervoor zorgt dat jij je verder en verder verliest in je eigen gedachten.

Het is door jezelf te vertragen - van buiten naar binnen toe - dat je ook even buiten je eigen geest kan stappen als het ware om met een heldere blik te onderzoeken wat er eigenlijk gaande is in jezelf. Je zal merken dat je in staat bent om te zien hoe je geest in wezen een programma is - een programma dat draait op energie, zoals angst en stress, en gedachten zoals beoordelingen, ideëen en geloofsystemen. Als jij stil kan komen te staan binnenin jezelf, kan je het hele systeem zien draaien en keren en kan je tegelijkertijd zien dat je jezelf er niet per se in hoeft te verliezen. Het is niet werkelijk wie je bent, je geloofde enkel dat het is wie je bent omdat je jezelf in de energie, de gejaagdheid, verloren hebt.

Dag 777: DIP Zelf-Ontwikkeling - Het ontwikkelen van Zelf-Appreciatie

Naar aanleiding van de DIP hangout over het ontwikkelen van zelf-appreciatie die morgen Live gaat, besliste ik een blog toe te wijden aan het onderwerp. Dit om even te omlijnen wat dit onderwerp in feite inhoud en wat het woord 'appreciatie' en 'zelf-appreciatie' eigenlijk zelfs wil zeggen. Wat wil het 'ontwikkelen van zelf-appreciatie' eigenlijk betekenen en waarom moet het nog 'ontwikkeld' worden?

Waarom is het met andere woorden dat zelf-appreciatie niet een gegeven is? Wat is beste manier om 'appreciatie' te leven? Het zijn dit soort vragen die ons de nodige aanzet kunnen geven om het probleem te ontdekken in relatie tot het woord en de expressie van Appreciatie.

Als ik een kijkje neem naar hoe ik het woord appreciatie geleeft heb, dan zie ik bijvoorbeeld meteen dat het verbonden is met bepaalde gevoelens en met een ervaring van verlangen. Een verlangen om appreciatie te ontvangen. Ik zie ook dat er in mijn geest onmiddellijk een bepaald beeld naar boven komt en in dat beeld zie ik mezelf appreciatie 'ontvangen' van andere mensen. Dit houdt voornamelijk in dat mensen naar me glimlachen, en het is in die glimlach dat ik lees, "Goed zo! Je bent goed bezig. We apprecieren wat je doet! Doe zo verder!".

Dit wil dus in feite zeggen dat er in appreciatie ook een ander verlangen verscholen ligt. Namelijk een verlangen naar richting, naar begeleiding en naar bevestiging van het pad dat ik bewandel en de dingen die ik doe. En dit wil dan zeggen dat het woord appreciatie dus gelinkt is aan het woord "bevestiging", zowel als het woord "zekerheid" en "doel". Wat ik met andere woorden in wezen aan het zoeken ben in het verlangen naar appreciatie, is een ervaring van bevestiging, zekerheid en doelgerichtheid. Ik wil bevestiging krijgen dat het doel waar ik me naartoe beweeg het juiste doel is zodat ik me verzekerd kan voelen in mijn beweging richting dat doel. Dat is dus in feite hoe ik steeds het woord appreciatie heb geleeft.

Wat ik hierin kan zien en vaststellen is dat alles aan deze definitie van het woord appreciatie onzekerheid uitstraalt. Het hele startpunt van het verlangen om appreciatie te krijgen is dat ik eigenlijk enorm onzeker ben over mezelf en over wat ik doe, aangezien ik op zoek ben naar die bevestiging, zekerheid en doelgerichtheid. Maar in de zoektocht naar die woorden maak ik mezelf enkel nog meer onzeker omdat ik nooit werkelijk genoeg bevestiging zal hebben. Ik zal altijd wel een reden hebben om te twijfelen aan mezelf omdat ik nu eenmaal onmogelijk constant kan weten hoe andere mensen denken over wat ik doe.

Hoe kan ik immers ook zomaar dat soort druk en verwachting op de schouders leggen van anderen? De mensen in mijn omgeving en mijn realiteit hebben immers hun eigen leven en verantwoordelijkheden. Zij hebben hun eigen weg te bewandelen en beslissingen te maken. Het is in feite absurd en onrealistisch van mij om te verwachten dat zij mij bevestiging kunnen geven in relatie tot mijn beslissingen en hoe ik mijn leven leidt. Het is dus eigenlijk maar vreemd dat ik het woord appreciatie ben gaan definieren als zijnde volledig afhankelijk van de mensen om mij heen, aangezien het niet eens praktisch of realistisch is om constant appreciatie en dus bevestiging te krijgen van andere mensen.

De vraag is hier dus: Waar en hoe heb ik mijn huidige definitie van appreciatie ontwikkeld? En, waarom staat die definitie niet op één lijn met de praktische realiteit waarin ik mij bevindt?

Wordt vervolgd in Dag 778

Dag 776: Levende woorden als Remedie voor Angst

Gisteren voelde ik me de hele dag als in een vreemde staat. Ik voelde me niet erg aanwezig in het moment en had een soort van ervaring van 'onheil' diep in mezelf, alsof er iets vreselijk mis is. Ik voelde me niet geaard of gegrond in mijn lichaam en toen mijn partner mij aanraakte voelde ik bijvoorbeeld haast niets. Het was alsof ik ergens in mijn geest was afgedwaald en in een andere dimensie was.

Ik paste zelf-vergeving toe en kon via gesproken zelf vergeving uiteindelijk het patroon in mijn geest identificeren waarin ik was afgedwaald. Dit patroon zijnde een vrees voor het ergste. Dit patroon is iets wat in mijn onderbewuste geest doorheen mijn leven steeds op de achtergrond in mijn geest heeft gedraaid. Het is een patroon waarin ik in feite op een bepaald niveau in mezelf geloof dat als ik mij constant zeer veel zorgen maak over al wat er kan mislopen in mijn leven en al de ergste scenarios die zich kunnen afspelen, dat ik op die manier mezelf het beste in staat stel om te kunnen omgaan met die situaties.

Dit zijn angsten zoals een angst om kanker te krijgen, angst om geld of mijn job of mijn huis te verliezen, angst om te sterven, enzoverder. Dit zijn dus angsten die op onderbewust vlak in wezen continu aanwezig zijn in mijn geest en aangezien het op onderbewust vlak is, heb ik nooit echt door dat het er is omdat het zo min of meer een automatisch programma is dat zich afspeelt. Het voelt zelfs aan als een 'natuurlijk' en vanzelfsprekend deel van mezelf, omdat het er als het ware steeds geweest is. Het is steeds simpelweg geweest 'hoe ik nu eenmaal ben vanbinnen'.

En dit specifiek omdat het zich haast onopgemerkt heeft opgebouwd in mezelf. Het is namelijk niet verbonden met specifieke momenten in mijn verleden zoals bepaalde traumatische gebeurtenissen en/of momenten waarin ik reageerde op een situatie met angst. Het is een onderbewust patroon van specifieke gedachten en emoties van angst dat ik op onbewuste wijze heb overgenomen van mijn omgeving, zoals ouders en familie -- een bepaalde wijze van denken, een bepaalde interne persoonlijkheid van 'het ergste vrezen'.

Wat ik besefte in mijn zelf-vergeving voor dit patroon is dat er een geloof bestaat dat al die angst van het ergste en de toekomstprojecties in mijn geest waarin ik me als het ware al inbeeld dat het ergste gebeurt mij aan het voorbereiden is voor als ik ooit die situaties zou tegenkomen. Maar in wezen is die zogezegde voorbereidheid een illusie omdat wat er werkelijk gebeurt is dat ik  door de angst van het ergste en door constant in een onderliggende angst te verkeren, ik mij in feite haast de hele tijd onzeker en angstig voel, hetgeen mij emotioneel onstabiel maakt. Dit wil zeggen dat ik niet stabiel in mijn schoenen zal staan als en wanneer er eens iets 'ernstig' gebeurt of iets waar ik bereid voor moet zijn en ik zal door de angst en paniek waar ik in verkeer ook niet in staat zijn om de situatie op efficiente manier richting te geven.

Hier realiseerde ik mij dat dit het woord is dat ik in deze context moet onderzoeken en leven op een manier die het beste is voor mezelf. Het woord "bereidheid" zou met andere woorden in wezen moeten betekenen dat ik net niet in een constante staat van angst verkeer maar dat ik juist aanwezig ben in elk moment van ademhaling met mijn volle aandacht en gewaarzijn en dat ik mij dus niet laat afleiden door alternatieve dimensies van gedachten en emoties in mijn geest maar eerder in elk moment met beide voeten op de grond sta en op die manier in elk moment ook stabiel, zelf-zeker en standvastig ben.

Dag 775: De Afleidingstechniek die "Racisme" biedt aan je Eigen Geest

Er is een thema dat tegenwoordig de kop veel meer lijkt op te steken op globaal vlak - met voornamelijk de "Black Lives Matter" beweging en de aanvallen op politiemannen in Dallas, Amerika, de aanvallen van "ISIS" in Europese hoofdsteden en de influx van immigranten van het Zuid-Oosten naar het Noord-Westen. Wat in deze situaties voornamelijk wordt aangesproken en wat naar boven lijkt te komen is een zekere 'wij vs zij' houding.

Het onderwerp "racisme" wordt naar boven geworpen, zoals in de idee dat politie in Amerika een racistische houding heeft tegenover Afro-Amerikanen, hetgeen dan dezelfde reactie triggert bij sommigen om vanuit een racistische houding tegenover blanke politie-agenten mood te plegen op die agenten. Zo ook triggert de aankomst van anderskleurige, anderstalige en anders-enzoverder in bepaalde Europese landen een aanhang aan meer rechtse politieke partijen die veralgemenende stellingen maken over 'vreemdelingen' en een 'eigen volk eerst' kracht bijzetten door de impressie te vormen dat die 'vreemdelingen', hun cultuur, gewoonten, religie enzoverder een bedreiging vormen en met andere woorden allerhande negatieve eigenschappen bezitten die wij (de non-vreemdelingen) niet in onze omgeving zouden willen.

Wat ik de laatste dagen ook vaak op de radio heb gehoord is hoe de media het gebeuren in Dallas vooral profileert als een racistische aanval die de oorlog tussen blank en zwart enkel groter heeft gemaakt. Wanneer ik dat hoorde bedacht ik me echter, "welke oorlog??". Het is eigenaardig hoe sommige mensen, en dan vooral in de media, de nadruk lijken te leggen op dit zogezegde gegeven dat er een bepaalde spanning of racisme bestaat tussen bepaalde groepen van mensen op basis van bepaalde verschillen. Maar gewoon omdat bepaalde mensen zeggen dat dat zo is, wil niet zeggen dat dit de eigenlijke realiteit is.

Wat ik bedoel is dat er in wezen zoveel redenen kunnen zijn voor waarom iemand bijvoorbeeld zou schieten op een individu die toevallig een verschillende huidskleur heeft, of waarom iemand voor een uiterst rechts en nationalistische partij stemt. Als je het woord 'racisme' gebruikt om die welbepaalde handelingen te definieren, dan ben je eigenlijk bezig je eigen perceptie en begrip van de realiteit te limiteren.

Een persoon schiet bijvoorbeeld niet op een ander persoon uit 'racisme', maar eerder vanuit bijvoorbeeld haat, of wanhoop of angst. Dit zijn emoties die zelf ook hun oorsprong hebben in het verleden van dat individu. Je moet dus maar kijken naar wat er omgaat in de persoon z'n geest om te begrijpen wat het is dat iemand drijft om bepaalde acties uit te voeren. Zeggen dat iemand iets doet of zegt omwille van 'racisme' is in feite zeggen dat je de moeite niet wil doen om die persoon te leren kennen en werkelijk te begrijpen wat de factoren zijn die hebben bijgedragen tot de beslissingen die de persoon gemaakt heeft in zijn of haar leven.

"Racisme" is in wezen vaak meer een misplaatste haat die een persoon ervaart in zichzelf tegenover zichzelf, die hij/zij dan projecteert naar de maatschappij toe, naar een bepaalde bevolkingsgroep, enzovoort. Het gaat echter nooit om de maatschappij of om die bevolkingsgroep, maar om het feit dat dit individu niet heeft leren omgaan met zijn of haar eigen emoties. Hij/zij heeft nooit geleerd om zichzelf te bevragen, om op zoek te gaan naar de oorsprong van zijn/haar woede.

Frustratie en woede is immers iets dat zich vaak opbouwd over tijd en meer afkomstig is vanuit een ervaring van machteloosheid in relatie tot bepaalde situaties. Wat de geest echter doet is op zoek gaan naar een afleiding voor de kwaadheid die gebroed wordt uit die machteloosheid door die kwaadheid te gaan projecteren op gegeneraliseerde beelden en ideëen en percepties van 'de maatschappij' of 'de zwarten' of 'de blanken' of 'de moslims', enzovoort. Zo zorgt je eigen geest ervoor dat je zelf nooit oog in oog komt te staan met je eigen diepste innerlijke emoties, zoals angst, machteloosheid, hulpeloosheid, inferioriteit en onbeduidendheid.

Je geest gebruikt zeer graag generalisaties zoals stereotypen, om zichzelf achter te verbergen en de aandacht af te leiden van iets waar je zelf eigenlijk niet naar wil kijken. Hier heb ik het niet enkel over generalisaties gebaseerd op ras of huidskleur of cultuur, maar ook geslacht, leeftijd, diploma, en al de verschillende categorieen die we creëren om onszelf en elkaar op te delen en te onderscheiden. Elk mens is immers anders en niemand valt te generaliseren. Het feit dat we nog zo vaak en zo genoeglijk gebruik lijken te maken van labels zoals 'racisme' om bepaalde acties in onze realiteit te verklaren toont enkel dat we niet geinteresseerd zijn om verder te kijken en een begrip te ontwikkelen van hoe en waarom dingen werkelijk gebeuren en bestaan.